Home > Organisatie > Wie was Talma?

Het gedachtengoed van A.S. Talma

Het Talma Instituut is vernoemd naar de Nederlandse politicus  Aritius Sybrandus (Syb) Talma (1864-1916). In de Nederlandse pionierstijd van sociale politiek was A.S. Talma de eerste minister voor sociale wetgeving met een achtergrond in de arbeidersbeweging.  Als sociaal bewogen predikant sloot hij zich aan bij protestants-christelijke Antirevolutionaire Partij. Talma was vanaf 1901 Kamerlid en minister voor Landbouw, Handel en Industrie in het kabinet Heemskerk (1908-1913).

 Syb TalmaHij was een maatschappelijk vernieuwer die de partijen oversteeg. In eigen confessionele kring stond de hervormde dominee te boek als veel te progressief (vandaar de bijnaam ’de rode dominee’), in socialistische en communistische hoek ging hij door voor een verrader van de arbeidersklasse. Zelf zei hij ooit: “Het is mij overkomen dat ik de ene dag genoemd werd een socialist en de andere avond een zwartgerokte slippendrager van het kapitalisme.”

Aanvaarding van de zogeheten Talma-wetgeving in 1913 maakte in Nederland verplichte sociale verzekering tot het fundament van een sociaal stelsel voor gedeelde sociale verantwoordelijkheid tussen werkgevers, werknemers en de overheid.

De start van de eerste collectieve pensioenvoorziening in 1913 - voor arbeiders en vanaf 1919 ook andere lagere inkomensgroepen - stimuleerde de opkomst van nieuwe particuliere ouderdomsvoorzieningen en totstandkoming van een gemengd pensioenstelsel in Nederland.  Talma’s  ‘ouderdomsrente’ voor minder vermogenden was de voorganger van de naoorlogse AOW voor iedere burger.   

 
Meer over Talma
De publicatie Syb Talma (1864-1916). Een biografie verscheen in 2013 als deel 42 uit de Passagereeks bij Uitgeverij Verloren in Hilversum. Auteur Gerard van Krieken baseerde zijn boek voor een belangrijk deel op het archief van A.S. Talma, dat zich bevindt bij het Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme (1800-heden) van de Vrije Universiteit Amsterdam. 

De A.S. Talma Stichting, haar lectoraat en publicatie
Ook vanuit het gedachtengoed van A.S. Talma opereert de gelijknamige stichting. Deze cofinanciert vanaf 2005 een bijzonder lectoraat op het gebied van wonen, diensten en zorg voor ouderen en bracht in 2010 de pubicatie De rode dominee uit.

 

 

 

 

 


 

© Copyright Vrije Universiteit Amsterdam

spamfuik@vu.nl